خانواده پایدار

سبک زندگی اسلامی عقلانی مبتنی بر معارف ناب اهل بیت علیهم السلام

خانواده پایدار

سبک زندگی اسلامی عقلانی مبتنی بر معارف ناب اهل بیت علیهم السلام

خانواده پایدار
پیوندهای روزانه
آخرین نظرات

۸ مطلب با موضوع «نظام اعتقادی خانواده» ثبت شده است

در رویکرد اعتقادی، نگاه به خانواده نگاه تجاری و کاسبکارانه نیست. هرگز افراد و اعضای خانواده در صدد قصاص و تلافی به بدی نیستند. نمی گویند چون تو بی احترامی یا بد اخلاقی کردی، من هم در پاسخ بی احترامی یا بد اخلاقی می کنم. چون شما منزل اقوام من نیامدی، من هم منزل اقوام شما نمی آیم، یا چون روز مادر برای مادر من هدیه نخریدی، من هم برای مادرت هدیه نمی برم و ......؛ این نگاه بازاری و معاملاتی، در خانواده دین باور و اعتقاد محور، جایی ندارد.

در خانواده اعتقادی، گفتارها و رفتارها، برای کسب پاداش و ثواب است. لذا هر کسی تلاش می کند تا ثواب بیشتری کسب نماید. اگر کسی از اعضای خانواده، بدی کرد یا خطایی مرتکب شد، پاسخ سایرین خوبی خواهد بود. چون در مقابل بدی، بدی کردن، خطا و دوری از سعادت و ثواب خواهد بود.

ِ پیامبر گرامی اسلام ص فرمودند: مردی که بر بداخلاقی همسرش صبر کند[1]، پاداش شکرکنندگان برای او محاسبه می شود. و خانمی که با همسرش مدارا و سازگاری نداشته باشد و کارهایی  به او تحمیل می کند که قادر به انجام آنها نیست، خداوند از این زن هیچ حسنه ای قبول نمی کند و خدا با غضب با او مواجه می شود.[2]   



[1] این که شخص بر بداخلاقی های همسر صبر کند، و اذیت و آزار او را تحمل کند و زندگی را با این گونه مسائل به تلاطم و ویرانی نکشاند، جز با خداباوری در زندگی و خانواده اعتقاد محور، با هیچ جیز دیگر قابل توجیه نیست.


[2] قال رَسُولُ اللَّهَصلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، مَنْ‏ صَبَرَ عَلَى خُلُقِ امْرَأَةٍ سَیِّئَةِ الْخُلُقِ وَ احْتَسَبَ فِی ذَلِکَ الْأَجْرَ أَعْطَاهُ اللَّهُ ثَوَابَ الشَّاکِرِینَ‏أَلَا وَ أَیُّمَا امْرَأَةٍ لَمْ تَرْفُقْ بِزَوْجِهَا وَ حَمَلَتْهُ عَلَى مَا لَا یَقْدِرُ عَلَیْهِ وَ مَا لَا یُطِیقُ لَمْ یَقْبَلِ اللَّهُ مِنْهَا حَسَنَةً وَ تَلْقَى اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ هُوَ عَلَیْهَا غَضْبَان.     من لا یحضره الفقیه ؛ ج‏4 ؛ ص16

رضا کشمیری

خانواده اعتقادی، خانواده‌ای هدفمند است، و تمام تلاش خود را در راستای هدف، قرار می‌دهد. هدف در خانواده، کمال، سعادت و قرب الی‌الله است،بنابراین افراد خانواده اعتقادی تمام سعی و کوشش خویش را در راستای نزدیک شدن به‌خدا می‌کنند و برای آنها خدا و تقرب به‌خدا مهمتر از هر چیزی است.

  فرد در خانواده اعتقادی همیشه شاکر و راضی است، اهل عفو و گذشت است،  سازگار و با دیگران، مهربان است. فقر و ناداری، برایش غنا و توانگری است. چون هیچ غنا و توانگری بالاتر از زندگی شیرین، زیبا و گوارا نیست.

 چنین خانواده‌ای کمال‌آفرین و سعادت‌آور و درمانگر است. اصلا اختلالی پیش نمی‌آید تا نیاز به درمان باشد، بلکه خانواده معتقد به باورها و ارزش‌های دینی، از اختلالات روانی و عصبی، پیشگیری می‌کند.

زمانی که خدا و دستورات الهی بر خانه و زندگی حاکم شد، همه چیز رنگ و لعاب خدایی پیدا می‌کند. و هر چه که رنگ خدای یافت، ارزش پیدا می‌کند و زیبا می‌گردد. صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَة[1]



[1] . این است نگارگرى الهى؛ و کیست خوش نگارتر از خدا؟ .بقره138.

رضا کشمیری

نبى اکرم (ص): حق مرد بر زن اینست که چراغ برایش برافروزد، و طعام خوب تهیه بیند، و تا در حیاط باستقبالش شتابد و باو خوش آمد گوید، و طشت و حوله آرد و دست او را بشوید و جز بواسطه علتى خود را از اومنع ننماید.۱

واضح است که چنین رفتاری از طرف زن که قطعا ناشی از اعتقادات و باورهای اسلامی است باعث شیفته شدن مرد و گرمی فوق العاده محیط خانواده میشود. این سفارشات پیامبر (ص) راهکارهای بسیار مفیدی است که برای رفع مشکلات خانوادگی میتوان از آنها بهره برد.

مثلا خانمی که از بی توجهی و کم حوصلگی همسرش رنج میبرد و ارتباط کلامی کمی با مردش دارد یکبار امتحان کند و وقتی همسرش به خانه میاید با چهره ای گشاده به استقبال او برود و سلام گرم و خوش آمد بگوید و وقتی دست و صورت خود را شست حوله ای به او بدهد و حالا در مورد کارهای روزانه از او بپرسد قطعا مرد جذب محبت او میشود و باب صحبت باز میشود و کم کم مشکلات حل خواهد شد.

پی نوشت:

۱- عَنِ النَّبِیِّ ص قَالَ حَقُّ الرَّجُلِ عَلَى الْمَرْأَةِ إِنَارَةُ السِّرَاجِ وَ إِصْلَاحُ الطَّعَامِ وَ أَنْ‏تَسْتَقْبِلَهُ عِنْدَ بَابِ بَیْتِهَا فَتُرَحِّبَ بِهِ وَ أَنْ تُقَدِّمَ إِلَیْهِ الطَّشْتَ وَ الْمِنْدِیلَ وَ أَنْ تُوَضِّئَهُ وَ أَنْ لَا تَمْنَعَهُ نَفْسَهَا إِلَّا مِنْ عِلَّ.

    مکارم الأخلاق، ص: 215

نکته: یکی از سنت های که در بین گذشتگان بوده و ریشه ی اسلامی دارد طشت و آب آوردن برای شستن دست مهمان است که از سیره های مهم اهل بیت علیهم السلام بوده و برای جلب محبت و رفع کدورت ها بسیار مفید می باشد. در ایام پیاده روی اربعین شستن پای زایران اباعبدالله الحسین علیه السلام توسط عاشقان ایشان در نزدیک کردن قلوب مسلمین و افزایش محبت طرفینی بسیار عجیب است و هر کس یک بار مورد این لطف برادران عراقی واقع شده باشد به این ایجاد محبت در دلها اذعان میکند.


رضا کشمیری

از آنجا که خانواده اعتقادی خانواده ای است که با پشتوانه ی محکم دینی و اعتقادی بنا شده است، متفاوت از سایر خانواده هایی است که با انگیزه های دیگر تشکیل شده است. در خانواده اعتقادی همه چیز به چشم پاداش و ثواب، دیده می شود. فقر ناداری، سختی و دشواری، اذیت و آزار، مریضی و بلا با عینک اعتقادی نردبان کمال و سعادت برای اعضا است چون در برابر کمبودها و نداده ها، راضی است و در برابر داده ها و عطاها شاکر و سپاسگزار است.  

امام صادق علیه السلام فرمود:‏ ‏ بهترین زنان کسانی هستند اگر به آنها نعمتی داده شود سپاسگزارند و از نعمتی منع شوند راضی و قانع هستند.۱     

این روحیه شکرگزاری و رضامندی و قناعت در محیط خانواده بین اعضای خانواده ایجاد محبت و دلبستگی میکند و بنیان خانواده را استحکام می بخشد وقتی ارزشهای اعتقادی زن بر اساس گزاره های اسلامی شکل گرفته باشد چنان محیطی در خانه ایجاد میکند که تاثیر عمیقی در فرزندان و حتی در مرد میگذارد و خانواده را در برابر مشکلات اقتصادی تا حدود زیادی واکسینه خواهد کرد.


امام صادق علیه السلام : بهترین زنان شما کسانی هستند که اگر انفاقی میکنند در راه درست و خیر است و اگر بخل و امساک بورزند باز در راه خیر و صلاح خانواده است این چنین زنانی کارگزاران خداوند هستند و هیچ گاه از آنچه که طلب میکنند محروم نمی شوند.۲

این خیرخواهی زن که مادر و رکن خانواده است باعث تحکیم نظام خانواده است.


پی نوشت:

۱- خَیْرُ نِسَائِکُمُ الَّتِی إِنْ أُعْطِیَتْ‏ شَکَرَتْ‏ وَ إِنْ مُنِعَتْ‏ رَضِیَتْ بحار الأنوار ؛ ج‏۱۰۰ ؛ ص ۲۳۹

۲- قَالَ الصادق ع خَیْرُ نِسَائِکُمُ الَّتِی إِنْ أَنْفَقَتْ أَنْفَقَتْ بِمَعْرُوفٍ وَ إِنْ أَمْسَکَتْ أَمْسَکَتْ بِمَعْرُوفٍ وَ تِلْکَ مِنْ عُمَّالِ اللَّهِ وَ عَامِلُ اللَّهِ لَا یَخِیبُ .       بحار الأنوار ؛ ج‏100 ؛ ص239

رضا کشمیری


امام صادق علیه السلام فرمودند: اگر مردی فقط به خاطر مال و زیبایی با زنی ازدواج کند، آن مال و زیبایی روزی او نمیشود، اما اگر به خاطر دینداری زن، با او ازدواج کند خداوند عزیز و بلند مرتبه، مال و جمال آن زن را رزق و روزی او میکند.۱

وقتی خدا چیزی را روزی کند، انسان تمام بهره و لذت مادی و معنوی را از آن می‌برد و با آن رزق به آرامش در زندگی نایل میشود.

پی نوشت:
۱- قَالَ الصادق علیه السلام : إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ لِمَالِهَا أَوْ جَمَالِهَا لَمْ یُرْزَقْ ذَلِکَ فَإِنْ تَزَوَّجَهَا لِدِینِهَا رَزَقَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ جَمَالَهَا وَ مَالَهَا. من لا یحضره الفقیه، ج‏۳؛ ص: ۳۹۳
رضا کشمیری

رسول اکرم(ص) می فرمایند: کسی که فقط بخاطر زیبای با زنی ازدواج کند خداوند زیبایی آن زن را وبال گردن و مایه درد سر مرد قرار میدهد .۱

یعنی اگر اعتقادات زن و باور ها و ارزش های او مورد توجه قرار نگیرد و فقط زیبایی زن مد نظر باشد در آینده این اعتقادات غلط زن به همراه زیبایی او باعث فساد بنیان خانواده میشود ودر چنین خانواده ای مرد وفرزندان امنیت روانی و اخلاقی ندارند و هر چه مرد به ارزشهای اسلامی پایبندتر باشد تاثیر عواقب شوم چنین زنی بر روان او بیشتر خواهد بود.

رسول گرامی اسلام میفرمایند: کسی که فقط بخاطر زیبایی با زنی ازدواج کند آن چیزی را که دوست داشت به آن نمی رسد و کسی که فقط بخاطر مال با زنی ازدواج کند خدا او را به همان مال وامیگذارد پس بر شما باد ازدواج با زن دیندار.۲

 طبق فرمایش پیامبر ص اگر بنیان خانواده فقط بر اساس زیبایی و مال زن شکل بگیرد و به دینداری زن توجه نشود خیری در‌ آن نیست یعنی آنچه از زیبایی زن انتظار داشت به آن نمیرسد و ثروتی که خدا فرد را به آن واگذارد پایدار نخواهد بود.

رضا کشمیری

 قَالَ صل الله علیه و آله‏ وسلم : لَا تُنْکَحُ الْمَرْأَةُ لِأَرْبَعَةٍ لِمَالِهَا وَ جَمَالِهَا وَ نَسَبِهَا وَ لَذَّتِهَا فَعَلَیْکَ‏ بِذَاتِ‏ الدِّین جامع الأخبار(للشعیری)، ص: 102

 

پیامبر رحمت حضرت محمد صل الله علیه و آله‏ وسلم    فرمودند: تنها به منظور دستیابی به ثروت، زیبایی، حسب و نسب و لذتجویی ازدواج نکن، بر تو لازم است با دیندار ازدواج کنی. یعنی تشکیل خانواده باید مبتنی بر اعتقادات باشد نه مبتنی بر مال و منال، ثروت، زیبایی، حسب و نسب و لذتجویی.

رویکرد اسلام به تشکیل خانواده، بیشتر اعتقادی و ارزشی است تا احساسی. نمونه های زیر شاهد معتبری است بر این که خانواده در اسلام، اعتقاد محور است

رضا کشمیری

اولین ویژگی خانواده کارآمد این است که خانواده با اعتقاد شکل بگیرد. خانواده اعتقاد محور، کاملا متفاوت خواهد بود با خانواده ای که با احساسات شکل می گیرد. اگر زیربنای خانواده با باورها و اعتقادات شکل بگیرد، آن خانواده پایدار و مستحکم خواهد بود.



ساختمان هر چه فونداسیون، زیرساخت و شناژش محکمتر باشد، در برابر لرزش ها، زلزله ها  و تندبادها مقاوم تر خواهد بود. هر چه باورها و اعتقادات در تشکیل خانواده قوی تر باشد، خانواده در برابر ناملایمات پایدارتر خواهد بود

رضا کشمیری